Beleid en uitvoering
Waar de provincie nu aan werkt
Energievisie
De Energievisie beschrijft de plannen en keuzes voor de energievoorziening tot 2050. Het gaat om drie vragen:
- Welke energiemix (verschillende soorten energie) gebruikt de provincie in 2050?
- Welk deel van de energie wil de provincie zelf opwekken en hoe gebeurt dat?
- Hoe wordt het energiesysteem ingericht?
In 2025 heeft de provincie samen met gemeenten, waterschappen, netbeheerders en andere partners de Uitvoeringsagenda Energie Overijssel gemaakt. In deze agenda staan de gezamenlijke acties voor de komende drie tot vier jaar.
Landbouwvisie
In de Landbouwvisie staat hoe de provincie werkt aan een toekomstbestendige landbouw en wat dat betekent voor boeren. De visie beschrijft de ontwikkelingen in de landbouwsector en de rol van de provincie daarbij. Ook staat erin wat de landbouwsector zelf doet om met deze ontwikkelingen om te gaan.
De Landbouwvisie bestaat uit vier onderdelen:
- Een beschrijving van de verschillende landbouwsectoren.
- De zeven belangrijkste ontwikkelingen voor de landbouw.
- Wat de landbouwsector zelf doet om hiermee om te gaan.
- De ambities van de provincie en wat de provincie doet.
De Landbouwvisie is samen opgesteld met het landbouwcollectief (vertegenwoordigers van de agrarische sector), medeoverheden, terreinbeheerders, ketenpartners (organisaties die samen een product of dienst maken en uitvoeren) en het onderwijs.
Visie op Cultuur en Erfgoed
De provincie Overijssel ziet cultuur en erfgoed als belangrijke onderdelen van een aantrekkelijke en leefbare provincie, waar inwoners zich met elkaar verbonden voelen. In het Cultuur- en Erfgoedbeleid 2025–2028 (Morgen wacht niet) staat dat cultuur en erfgoed bijdragen aan brede welvaart en aan de kwaliteit van de leefomgeving. Met brede welvaart wordt bedoeld hoe goed het met inwoners gaat, zoals gezondheid, geluk en een fijne leefomgeving.
Overijssel | Cultuur en Erfgoed
Statenvoorstel: Beleidsnota Cultuur en Erfgoed: Morgen wacht niet
Verstedelijkingsstrategie
In de Verstedelijkingsstrategieën werkt Overijssel samen met het Rijk, gemeenten, andere provincies, waterschappen en economic boards (samenwerkingsverband dat werkt aan een sterkere economie in een regio). Samen maken zij een visie en uitvoering voor de ontwikkeling van de drie stedelijke gebieden: Regio Zwolle, Twente en de Stedendriehoek
De Verstedelijkingsstrategie onderzoekt wonen, economie, mobiliteit, landschap, klimaat en (drink)water. Het Rijk en de regio bepalen samen welke vragen per gebied belangrijk zijn.
De Verstedelijkingsstrategie voor de regio Zwolle is klaar en staat op de website van de regio. De strategieën voor Stedendriehoek en Twente zijn nog in ontwikkeling en worden waarschijnlijk in 2026 afgerond.
Staat van Overijssel | Begroting 2026 | Verstedelijkingstrategieën en Regiostructuur
Overijsselse Woonaanpak
Overijssel is een aantrekkelijke provincie om te wonen. De provincie zet zich ervoor in om dit ook in de toekomst te behouden door te werken aan voldoende nieuwe woningen. Hiervoor is afgesproken om vóór eind 2030 ten minste 47.300 woningen te realiseren, met als uitgangspunt: de juiste woning op de juiste plek.
Samen met het netwerk De Woonkeuken werkt de provincie aan vier speerpunten:
- Het bouwen van woningbouw
- Een huis voor iedereen
- Leefbare dorpen en steden
- Toekomstbestendige woningen en wijken.
Regionaal Waterprogramma Overijssel 2026–2030 (RWP)
De Omgevingsvisie Overijssel beschrijft de visie op water en bodem. Het Regionaal Waterprogramma Overijssel 2026–2030 (RWP) werkt deze visie verder uit in doelen en maatregelen. Ook staat erin hoe de provincie omgaat met veranderingen in het klimaat. Het programma richt zich op bescherming tegen wateroverlast en overstromingen. Ook gaat het over voldoende zoet water, schoon oppervlakte- en grondwater en het versterken van gezonde bodems.
Het programma bevat ook verplichte maatregelen uit de Omgevingswet. Het gaat bijvoorbeeld om regels voor waterkwaliteit, grondwater en het voorkomen van overstromingen.
De provincie werkt nu en in de toekomst samen met partners aan een veilig, sterk en duurzaam watersysteem.
NEO | Nieuwe Energie Overijssel
Het programma Nieuwe Energie Overijssel (NEO) werkt aan een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Het ondersteunt gemeenten, bedrijven en organisaties met kennis, netwerken, subsidies en praktische hulp bij de energietransitie.
Overijssel | Energievisie Overijssel 2050
Oprichting warmtebedrijf Drenthe Overijssel
De provincie ziet warmte als een belangrijk onderdeel van de toekomstige energievoorziening en wil dat in de toekomst 1 op de 4 gebouwen wordt aangesloten op een warmtenet. Daarom wordt, volgens de nieuwe Wet collectieve warmte, ingezet op warmtenetten die in meerderheid in publieke handen zijn. Om dit mogelijk te maken werkt Overijssel samen met partners aan de oprichting van een publiek warmtebedrijf.
Aanpassen kaders Energiefonds
Op 1 januari start een nieuwe beheerperiode voor het Energiefonds Overijssel, dat dan 15 jaar bestaat. Het fonds blijft bedrijven en projecten financieren, omdat het in de basis goed functioneert. Wel past de provincie enkele kaders aan en krijgt de fondsbeheerder meer ruimte om keuzes te maken. Ook worden nieuwe afspraken gemaakt over CO₂‑reductie en rendement, en volgt in 2028 een nieuw meerjarig plan.
Ontwikkelopgave natuurherstel/ Natuurbeheerplan Overijssel
Het programma Ontwikkelopgave Natura 2000 is iets wat de provincie volgens de wet moet uitvoeren. Het richt zich op het herstellen, beschermen en versterken van de natuur in Natura 2000-gebieden. Dit gebeurt met gezamenlijke maatregelen om kwetsbare natuur te verbeteren en de biodiversiteit te vergroten.
Het programma werkt aan doelen die in de beheerplannen voor deze gebieden staan. Deze doelen zijn nodig om natuur te beschermen. Ze zijn ook belangrijk voor het verlenen van vergunningen, zoals is geregeld in de Wet natuurbescherming.
Gebiedsgerichte aanpak in en rondom Natura 2000‑gebieden
De provincie is begonnen met een aanpak per gebied in en rond Natura 2000-gebieden in Overijssel. Deze aanpak is bedoeld om de natuur te verbeteren en duidelijkheid te geven over vergunningen. Daar vallen ook PAS-melders onder. Dat zijn boeren of bedrijven die eerst zonder vergunning stikstof uitstootten omdat dat toen mocht, maar die nu geen geldige vergunning meer hebben.
Per gebied wordt gekeken wat de natuur belast en welke maatregelen nodig zijn om de natuur te verbeteren. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om droogte, versnippering van natuur en stikstof. Ook wordt gekeken naar natuurbeheer, recreatie, verkeer, industrie en ander gebruik van het gebied.
De aanpak van de provincie sluit aan op een vergelijkbare aanpak die het Rijk ook heeft gepland.
Agro & Food
Het Agro & Foodprogramma richt zich op het vernieuwen en duurzamer maken van de landbouw en de voedselketen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door nieuwe ideeën, minder uitstoot, andere gewassen en kringlooplandbouw (een manier van boeren waarbij afval en reststoffen opnieuw worden gebruikt).
Het programma werkt ook aan regionale voedselsystemen. Dat betekent dat voedsel meer uit de eigen regio komt en daar ook vaker wordt verwerkt en gebruikt.
Het programma helpt boeren, bedrijven in de voedselketen en andere organisaties bij de overgang naar een landbouw- en voedselsector die klaar is voor de toekomst, sterk is in de economie en beter is voor het milieu.
Toekomst voor ons platteland
Het platteland en de mensen die daar wonen en werken zijn van groot belang voor de provincie Overijssel. In het programma Toekomst voor ons platteland werkt de provincie samen met gemeenten, waterschappen, natuur- en landbouworganisaties, ondernemers en inwoners aan de ontwikkeling van het landelijk gebied. Iedereen brengt kennis en ideeën mee. De provincie verzamelt en verbindt deze. Op deze manier kunnen betrokkenen zelf verder werken aan de toekomst van het platteland.
Het programma richt zich op drie onderwerpen:
- Het versterken van de economie en leefbaarheid.
- Een toekomstbestendige landbouw.
- Het verbeteren van natuur, water en klimaat.
De provincie ondersteunt initiatieven in het gebied. Dat kan bijvoorbeeld gaan om inwoners die plannen hebben voor hun eigen omgeving. Ook geeft de provincie subsidies aan boeren die hun bedrijf willen verduurzamen.
Overijssel | Toekomst voor ons platteland (TVOP)
Natuur voor elkaar
Natuur voor Elkaar is een programma van de provincie dat inwoners en natuur met elkaar verbindt. Het programma ondersteunt projecten en initiatieven die zorgen voor een groener, biodiverser en leefbaarder Overijssel. Dit kan gaan van groene schoolpleinen tot natuurrijke buurten. Zo draagt het bij aan gezondheid, welzijn en biodiversiteit.
Het programma hoort bij het natuurinclusief werken.Natuurinclusief betekent rekening houden met natuur bij alles wat je doet. Bijvoorbeeld bij bouwen, wonen, werken en landbouw, zodat planten en dieren er ook goed kunnen leven. Dat is een belangrijk uitgangspunt van de Europese Natuurherstelverordening en van de landelijke Agenda Natuurinclusief.
Verkenningen Fonds Landelijk Gebied
Stand van zaken Fonds Landelijk Gebied
Statenbrief | Stand van zaken Fonds Landelijk Gebied dd 23-6-2026
Verkenningen naar Fonds Landelijk Gebied
Statenbrief | Investeren in maatschappelijke opgaven via provinciale fondsen
Oprichting Nationale Databank Flora en Fauna
Regionaal Mobiliteitsprogramma
De visie op bereikbaarheid en mobiliteit staat op hoofdlijnen in de Omgevingsvisie (paragraaf 2.8). Deze visie wordt verder uitgewerkt in het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) Overijssel.
Het RMP werkt de Omgevingsvisie voor bereikbaarheid en mobiliteit verder uit. In het RMP beschrijft de provincie hoe zij samen met onder meer gemeenten werkt aan goede bereikbaarheid, samen met wonen, economie, gezondheid en leefbaarheid.
Het programma richt zich op wat belangrijk is voor inwoners, zoals dichtbij voorzieningen wonen, veiligheid, toegankelijkheid voor iedereen en betrouwbare verbindingen. Het RMP komt eind 2026 beschikbaar. Het laat zien welke keuzes in de komende jaren nodig zijn, bijvoorbeeld over dichtbij wonen en werken, fietsen, openbaar vervoer en schoner reizen.
Openbaar Vervoer
De provincie is concessieverlener voor het regionaal openbaar vervoer in Overijssel (trein, bus en buurtbus). Dat betekent dat de provincie afspraken maakt met vervoerders over het openbaar vervoer. Samen met vervoerders en gemeenten werkt de provincie aan betrouwbaar en toegankelijk openbaar vervoer.
Openbaar vervoer is een belangrijk middel om mensen in de provincie te laten reizen. Het zorgt ervoor dat inwoners kunnen meedoen in de maatschappij. Ook helpt het de economie van Overijssel.
Het openbaar vervoer verbindt steden, dorpen en het landelijk gebied met elkaar. Zo kunnen mensen zich goed verplaatsen binnen de hele provincie.
De verdere ontwikkeling van het openbaar vervoer staat in het Ontwikkelplan OV. Daarin staat dat de provincie werkt aan betere voorzieningen voor openbaar vervoer en het elektrisch rijden op het spoor. Ook komen er nieuwe, flexibele vormen van vervoer.
Staat van Overijssel | Beleidsontwikkeling mobiliteit
Statenbrief | Planning Regionaal Mobiliteitsprogramma
Overijssel | Verkeer en Vervoer
Innovatie in Overijssel
De economie in Overijssel verandert door digitalisering, internationale concurrentie en een tekort aan personeel en grondstoffen. Dit vraagt om vernieuwing bij bedrijven. Vernieuwing zorgt voor nieuwe producten en betere manieren van werken. Bedrijven kunnen daardoor beter concurreren met andere bedrijven. Het zorgt ook voor werkgelegenheid en inkomen en draagt bij aan hoe goed het met mensen gaat, zoals gezondheid, geluk en een fijne leefomgeving. Ook worden landen daardoor minder afhankelijk van elkaar.
De provincie stimuleert vernieuwing. Zij helpt ondernemers bij het ontwikkelen en gebruiken van nieuwe technieken en manieren van werken, vooral als dat lastig is of veel risico’s heeft. Ook brengt de provincie bedrijven, scholen en overheden met elkaar in contact. Dat gebeurt via netwerken en plekken waar wordt samengewerkt aan vernieuwing, zoals digitale werkplaatsen (plekken waar bedrijven en organisaties samen werken aan digitale oplossingen) en innovatiehubs (plekken waar bedrijven, scholen en overheden samenwerken aan nieuwe ideeën en vernieuwing). De aandacht gaat vooral naar digitalisering, kunstmatige intelligentie en het hergebruiken van grondstoffen.
Circulaire economie
Het programma Circulaire economie draagt bij aan het landelijke doel: een volledig circulaire economie in 2050. Dat betekent dat grondstoffen opnieuw worden gebruikt en dat er zo weinig mogelijk afval is.
De provincie stimuleert het hergebruik van grondstoffen en helpt bedrijven bij circulair werken. Dit doet zij zowel met losse bedrijven als in regionale samenwerkingen. Daarbij ligt de nadruk op kunststoffen, textiel, de maakindustrie en bouw en infrastructuur. Ook gaat het om biomassa en voedsel.
De provincie werkt samen met ondernemers, onderwijs en overheden. Zo wil Overijssel innovatie, duurzame productie en circulair inkopen sneller mogelijk maken.
Verkenning 2050: Ondernemen in Overijssel
Samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden is nagedacht over de toekomst van ondernemen in Overijssel. De Verkenning 2050 laat zien welke problemen en keuzes daarbij spelen.
De uitkomst bestaat uit vijf onderwerpen waar de politiek over kan nadenken en een mening over kan vormen. Welke keuzes maakt een politieke partij? Deze inzichten kunnen worden gebruikt bij het maken van het verkiezingsprogramma.
Nationale veiligheid en defensie
De internationale veiligheidssituatie is de afgelopen jaren veranderd. Defensie kijkt daarom naar extra ruimte om te oefenen, materiaal op te slaan en ondersteuning te organiseren. Ook groeit de defensie- en veiligheidsindustrie. In Overijssel is dit zichtbaar, bijvoorbeeld door meer gebruik van wegen, spoor en luchtruim door de krijgsmacht en plannen voor uitbreiding van kazernes en opslag.
Met het programma Nationale veiligheid en defensie werkt de provincie samen met het Rijk en regionale partners aan de gevolgen van deze ontwikkelingen. De provincie zorgt daarbij voor samenwerking tussen het Rijk, gemeenten en andere partijen.
Het gaat bijvoorbeeld om het gebruik van ruimte, militair vervoer en het zorgen dat defensieactiviteiten goed passen in de omgeving waar mensen wonen, werken en leven. Dit gebeurt samen met andere onderwerpen van de provincie, zoals wonen, natuur en energie.
Meerjarig Financieel Kader (Europa)
De Europese Unie heeft invloed op de regionale economie van Overijssel. Europese regels werken door in beleid. Ook zijn er subsidies voor projecten op het gebied van economie, innovatie en regionale ontwikkeling.
De Europese Unie werkt met een meerjarig budget: het Meerjarig Financieel Kader (MFK). Voor de periode 2028–2034 wordt een nieuw MFK vastgesteld. Hierin staat hoeveel geld beschikbaar is en hoe dit wordt verdeeld.
Het MFK is van belang voor Overijssel. De provincie is betrokken bij de uitvoering van regionale Europese fondsen. Ook maken bedrijven, kennisinstellingen en overheden gebruik van Europese fondsen die centraal worden beheerd.
De manier waarop het geld in het MFK wordt verdeeld en gebruikt bepaalt hoeveel geld beschikbaar is voor de regionale economie en voor welke doelen dit geld kan worden gebruikt.
Uitvoeringsprogramma Sociale Kwaliteit
Het uitvoeringsprogramma Sociale Kwaliteit 2027–2032 werkt het thema sociale kwaliteit uit de Omgevingsvisie verder uit. Het verbindt dit thema met de plek waar mensen wonen en met keuzes over de inrichting van die plek. Het programma bevat concrete maatregelen voor mensen, zodat iedereen kan meedoen, gezond is en goed met veranderingen kan omgaan.
Met het inspiratieboek Sociale Kwaliteit in beeld worden uitkomsten van onderzoek over sociale kwaliteit in de leefomgeving begrijpelijk gemaakt. De nadruk ligt op wat in de praktijk goed werkt.
Statenbrief | Programma Sociale kwaliteit 2027-2032
Leefbaar Platteland
Leefbaar Platteland is een programma van de provincie. In dit programma werken inwoners, ondernemers, dorpen, organisaties, gemeenten en de provincie samen aan een platteland waar mensen goed kunnen wonen, werken en leven. Het gaat om een gezonde en mooie omgeving.
De aanpak van het programma bestaat uit drie onderdelen:
1. Subsidies en hulpmiddelen die passen bij het gebied.
2. Lerend Netwerk Dorpsschool
3. Plattelandsbeleid: Stemmen van het Overijsselse platteland (Plattelandsagenda Leefbaar Platteland).
Overijssel | Leefbaar Platteland
De Stemmen van het Overijsselse platteland:
De Stemmen van het Overijsselse platteland laat zien wat er speelt op het platteland. Ook staat erin wat inwoners en ondernemers belangrijk vinden voor een leefbaar platteland. Het document vat samen waar kansen liggen en waar problemen worden ervaren voor inwoners, ondernemers, landschap en economie. Het document wordt gebruikt als basis voor de provinciale Plattelandsagenda.
Cultuur en Erfgoedprogramma Morgen wacht niet
Morgen wacht niet is het cultuur- en erfgoedprogramma voor 2025–2028. In het beleid staat hoe de provincie cultuur en erfgoed gebruikt om een goed leven voor inwoners te ondersteunen, leefbaarheid te verbeteren en inwoners met elkaar te verbinden.
Het doel is dat alle inwoners kunnen meedoen aan en genieten van cultuur. Ook wil de provincie het erfgoed in Overijssel behouden en doorgeven aan volgende generaties.
Cultuur en erfgoed worden verbonden met andere taken in de provincie, zoals hoe de leefomgeving wordt ingericht en maatschappelijke ontwikkelingen.
Overijssel | Cultuur en Erfgoed
Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid
De uitvoeringsagenda Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid laat zien hoe de provincie hier rekening mee houdt in haar werk. De provincie doet dit vanuit drie taken:
- Als verbinder van maatschappelijke initiatieven: de provincie brengt mensen en organisaties bij elkaar.
- Als verantwoordelijke voor provinciaal beleid en programma’s: de provincie maakt en voert beleid uit.
- Als werkgever: de provincie zorgt goed voor haar medewerkers.
Zo sluit beleid beter aan bij de verschillende behoeften van inwoners, werken mensen beter samen en kunnen talenten beter worden gebruikt.
Statenvoorstel | Iedereen doet Mee 2025-2028
Overijssel | Diversiteit en inclusie
Verkenning Toetreding GR Collectie Overijssel
Verkenning Toetreding Collectie Overijssel
Statenbrief | Zienswijze toetreding GR Collectie Overijssel
Ondermijning
Het programma Ondermijning helpt de provincie sterker te maken tegen georganiseerde criminaliteit. Samen met gemeenten en andere partners werkt het programma in kwetsbare gebieden, zoals het buitengebied en vakantieparken. De provincie ondersteunt gemeenten die hier verantwoordelijk voor zijn volgens de wet met kennis en maatregelen om problemen te voorkomen. Zo kunnen inwoners, ondernemers en bestuurders veilig en goed blijven leven en werken in een sterke en weerbare leefomgeving.
Programma Borging Informatievoorziening
De provincie Overijssel werkt in een samenleving waarin digitalisering een steeds grotere rol speelt voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Ook de provincie past zich hierop aan en werkt aan een goede informatievoorziening voor deze digitale samenleving. Het Programma Borging Informatievoorziening helpt daarbij.